Sunday, May 3, 2026

ఇంత అల్లరి యేలరా!

ఇంత అల్లరి యేలరా 


యెహోవా! నీవెందుకయా మోము దాచితివి?

షెకీనా వెలుగు మాపై నిలువదాయేను

విలాపముతో సియోను కుమార్తె మొరపెట్టేను

కనాను భూమి, గాలి నీ పేరు మోయదాయె,

నిబంధన మూసపెట్టి నీవెచటకేగితివో —

అట్టడుగు గుండెలోన తోరా మాటలు మోస్తూ

నీ మోము చూపునకై విలపించే యూదువులము మేము.

మిద్బారు నిర్జనంలో నీ స్వరం వినబడే‌ను

ఇపుడేల మూగబోయె మా ప్రభు నీ కంఠము?

అగ్నిస్తంభమై నిలబడి నడిపిన నీవే కదా ఏల్!

కెరూబుల రెక్కల నడుమ నివసించిన దేవా —

ఈ గాలూతు చీకటిలో కనపడవేమయా?

నీ ప్రేమ హెసెద్ శాశ్వతమని నమ్మితిమి —

దాగకు, రమ్ము, నీ ముఖకాంతి చూపుమయా!


పద నిఘంటువు:

షెకీనా = దైవసాన్నిధ్య వెలుగు

తోరా = యూదు ధర్మశాస్త్రం

మిద్బారు = అరణ్యం / వనాంతరం

గాలూతు = ప్రవాసం / వనవాసం

హెసెద్ = దైవకరుణ / నిత్యప్రేమ

ఏల్ = దేవుడు (హీబ్రూ)



అందగాడ పాట పాడరా

 

దావీదు నందన మేరీసుతా 

ఓ దేవకుమారా పాటపాడరా


అందమైన పెదవులపై అందమైన వాక్కు జేర్చి

అనాథలందరు మెచ్చ అందగాడ పాటపాడరా


అందమైన బెత్లెహేమే  అందమైన పుట్టినిల్లురా

అందమైన చుక్క వెలిగె అందగాడ పాటపాడరా


అందమైన యొర్దానులో అందమైన బాప్తిసమున

అందమైన కపోతమిరిగె అందగాడ పాటపాడరా


అందమైన గలిలయలో అందమైన సువార్తపలికె

అందమైన అద్భుతములమరె అందగాడ పాటపాడరా


అందమైన ముఖముపైన అందమైన కాంతివెలిగె

తాబోరు కొండమీద తండ్రీ అందగాడ పాటపాడరా


అందమైన గెత్సెమనే అందమైన ప్రార్థనలో

అందమైన కన్నీళ్ళతో అందగాడ పాటపాడరా


అందరికై సిలువమీద అందమైన ప్రేమచాటెగా

అందరి పాపమువహించె అందగాడ పాటపాడరా


అంతులేని సమాధిలో అందమైన మూడురోజులు

అందరికై పునరుత్థానం అందగాడ పాటపాడరా


అందమైన ఆకాశమున అందమైన మేఘములో

అందమైన అరోహణమాయె అందగాడ పాటపాడరా


అందమైన రెండవ రాక అందమైన కీర్తితోడ

అందమైన రాజుగా వచ్చె అందగాడ పాటపాడరా




ఎల్లెమ్మ జిలేబీయము

తరాల‌ అంతరాలు

తరాల వెనుక మూగబోయిన గొంతులు,

పెద్దల మాటలో కొట్టుమిట్టాడిన మనసులు,

కుంటువడిన బంధనాల్లో చిక్కుకున్న కలలు,

నోరు మెదపలేక నిలబడిన బొమ్మలు.


హెరాల్డ్ గుండె మాట చెప్పలేదు నాడు,

క్లాడెట్ కోరిక గుండెలోనే ఆగిపోయింది,

రేమండ్ డెలోరిస్ పెళ్ళి పెద్దల చేతుల్లో జరిగింది,

మూడు తరాల కన్నీరు గుండెలోనే ఇంకిపోయింది.

రావెల్లె లేచింది తెల్లవారుజామునే,

"ముందు మాట్లాడదాం, తర్వాత చూపులు" 

బ్లాక్ కాఫీలా చేదుగా నిజాయితీగా,

జీవితం చర్చించారు ఇద్దరూ ధైర్యంగా.


"నేను వాకబు 'చేసుకోనా' " అనలేదు "కుంటాను" అన్నది.

ఆడ్రియన్ మనసు ఆగిపోయింది ఆ మాటకు,

అదృష్టవంతుణ్ణి అనుకున్నాడు మెల్లగా,

స్వేచ్చా జీవుల విహంగ యానం.


తరాలు మారాయి, మనసులు విప్పారాయి,

బొమ్మలు మాట్లాడే కాలం వచ్చింది,

కొత్త అర్థం సంతరించుకుంది —

స్వేచ్ఛగా ఎంచుకోవడమే నిజమైన జీవన శుభారంభం.




ఎల్లెమ్మ జిలేబీయము


సంప్రదాయం - ఆధునికత

 

సంప్రదాయం - ఆధునికత




ఎల్లెమ్మ జిలేబీయము

Friday, May 1, 2026

గుహుడు నిషాద రాజా ? కాడా ?

 


Valmiki Ramayana -

Book II : Ayodhya Kanda - Book Of Ayodhya
Chapter[Sarga] 84

ततः निविष्टाम् ध्वजिनीम् गन्गाम् अन्वाश्रिताम् नदीम् |
निषाद राजो दृष्ट्वा एव ज्ञातीन् सम्त्वरितः अब्रवीत् || २-८४-१

https://www.valmikiramayan.net/utf8/ayodhya/sarga84/ayodhya_84_frame.htm


Just on seeing an army encamped and positioned along the River Ganga, Guha the king of Nishadas hastily spoke to his relatives as follows:.....


=====

పుల్లెల రామచంద్రుల వారి రామాయణం -

అయోధ్య కాండ 






Thursday, April 30, 2026

శ్రీకృష్ణ విలాపం ( Audio Podcast)

 Based on a previously penned 

Story శ్రీకృష్ణ విలాపం

An Audio Podcast



An Infograph -



భరతుడి_దౌత్యనీతి_గుహుడి_సైనిక_వ్యూహం(ఆడియో పాడ్కాస్ట్)

 

భరతుడి_దౌత్యనీతి_గుహుడి_సైనిక_వ్యూహం

(Audio podcast)

Part-1


Part-2




ఎల్లెమ్మ జిలేబి

Wednesday, April 29, 2026

జిలేబి శతకము - శ్రీ శ్యామలీయం గారు

 దశాబ్దపు కాలం మునుపు 


బ్లాగులు రాజ్యాలేలుతున్న కాలంలో 

శ్రీ శ్యామలీయం గారు వివిధ బ్లాగులలో 

జిలేబి మకుటంతో పద్య వ్యాఖ్యలను వేయగా 

వాటిని సేకరించి ఒక టపా గా వేయడం‌ జరిగింది.

ఆ టపా ఇప్పుడు ఏలి తెలివి కృత్రిమ మేధ పుణ్యమా

అని వీడియో రూపేణా ఒక ఝలక్ :)


జిలేబి శతకం - పూర్తిగా


వీడియో ఝలక్ 




ఎల్లెమ్మ జిలేబీయము



Tuesday, April 28, 2026

డిజిటల్ రచ్చబండ - శోధిని వ్యాఖ్యలు

 

Source 


శోధిని వ్యాఖ్యలు

ఓ వీడియో రూపకం :)



చీర్సు

సహిత

ఎల్లెమ్మ జిలేబీయము :)









Monday, April 27, 2026

AI తాకిడి పడలేని సద్యోగం !

❧ ❧ ❧

సమస్యా పూరణం

Claude తో తెలుగు సాహిత్య సంభాషణ — ఒక నివేదిక
April 27, 2026  |  Telugu Classical Poetry  |  సమస్యా పూరణం అభ్యాసం
✦ ✦ ✦
సమస్యా పూరణం అనేది ఒక శాస్త్రీయ తెలుగు కవితా ప్రక్రియ — ఇందులో ఇచ్చిన పాదాన్ని (సమస్యను) పద్యంలో చివరి పాదంగా ఉపయోగించి, దానికి తగిన విధంగా ముందు పాదాలను రచించాలి. ఈ నివేదిక Claude AI తో జరిగిన సాహిత్య సంభాషణ యొక్క సంపూర్ణ వివరణ.
సమస్యా పూరణం — పరిచయం

సమస్యా పూరణం లక్షణాలు:

  • ఇచ్చిన పాదం తరచుగా విరుద్ధంగా లేదా అసాధ్యంగా కనిపిస్తుంది
  • కవి తన పూర్వ పాదాలతో ఆ వైరుధ్యాన్ని సమర్థవంతంగా పరిష్కరించాలి
  • ఛందస్సు, యతి, ప్రాస నియమాలు కచ్చితంగా పాటించాలి
  • చమత్కారం, భావగాంభీర్యం అవసరం
Claude యొక్క సామర్థ్యాలు:తేటగీతి, కందపద్యం, ఉత్పలమాల, చంపకమాల, మత్తేభం, శార్దూలం వంటి ఛందస్సులలో పూరణం చేయగలను; శ్లేష, వక్రోక్తి వంటి అలంకారాలు ఉపయోగించగలను.
సమస్య ౧ — తేటగీతి పద్యం
దానముం జేయఁ డెన్నఁడు దాత యయ్యె

భావం: దానం చేయని వాడు దాత ఎలా అయ్యాడు? — ఒక విరుద్ధ సమస్య.

మొదటి ప్రయత్నం (తప్పు మీటర్):

కందపద్యం — తప్పు గుర్తింపు ❌
తప్పు:Claude మొదట కందపద్యంలో పూరణం చేశాడు — కానీ సమస్య పాదం తేటగీతిలో ఉంది.

సవరణ తర్వాత — తేటగీతి పూరణం:

తేటగీతి ✅
విత్తమిచ్చుట గాదయా వేఁడువారిచిత్తమందలి వేదన చెప్పకుండమెత్తని మాటలే చెప్పి మేలు చేయుదానముం జేయఁ డెన్నఁడు దాత యయ్యె ॥
భావం:ధనం ఇవ్వడం మాత్రమే దానం కాదు — అడగకుండానే ఇతరుల మనసులోని బాధను అర్థం చేసుకుని, మెత్తని మాటలు చెప్పి మేలు చేసిన వాడు — ద్రవ్యదానం చేయకపోయినా గొప్ప దాత అయ్యాడు.
మూడవ పాదం మార్పు — గురువు సూచన:మొదటి వెర్షన్‌లో "తత్త్వమెఱిఁగించి జ్ఞానమే దానమిచ్చి" అస్పష్టంగా ఉందని గురువుగారు గుర్తించారు. తర్వాత "మెత్తని మాటలే యిచ్చి మేలు చేసి" అని మారింది. చివరకు గురువుగారే "మెత్తని మాటలే చెప్పి మేలు చేయు" అని మెరుగైన పాదం సూచించారు — "చెప్పి" అనే పదం మాటలకు సహజంగా సరిపోతుంది.
సమస్య ౨ — ఉత్పలమాల పద్యం
దానముఁ జేయఁ డెన్నఁడును దాతగఁ గీర్తి గడించె లుబ్ధుఁడే

మీటర్ గుర్తింపు:

ఛందస్సుగణాలుయతి
ఉత్పలమాల ✅భ-ర-న-భ-భ-ర-వ
UII-UII-III-UII-UII-UII-UU
10వ అక్షరం

తుది పూరణం (సవరణల తర్వాత):

ఉత్పలమాల
మానము మంచితనంబును మర్యాదయు లేని వాఁడు తాహీనపు జీవము గడపుచు నెల్లరనూ బాధపెట్టుచున్దీనుల వేదన చూచియుఁ దిరిగి పోవమనుచుఁ దరిమి తాదానముఁ జేయఁ డెన్నఁడును దాతగఁ గీర్తి గడించె లుబ్ధుఁడే ॥
భావం:మానం, మంచితనం, మర్యాద లేని వాడు, నీచమైన జీవితం గడుపుతూ అందరినీ బాధపెడుతూ, దీనుల వేదన చూసి వారిని తరిమివేస్తూ — దానం ఎన్నడూ చేయని లోభి దాతగా కీర్తి పొందాడు!
సవరణ చరిత్ర:మొదటి వెర్షన్‌లో మూడవ పాదం "జేనెడు భూమియుఁ బంచక చెప్పరాని కష్టముల్ పెట్టి" బలహీనంగా ఉంది. తర్వాత "పేనైన పెట్టఁడు పేదల పేరెత్తిన మండిపడుచు తా" అని మారింది — కానీ "పేనైన" అనే పదం సరిగా లేదు. చివరకు "దీనుల వేదన చూచియుఁ దిరిగి పోవమనుచుఁ దరిమి తా" సరైన పాదంగా స్వీకరించారు.
సమస్య ౩ — కందపద్యం
బంతిని విసరంగ నద్ది పర్వత మయ్యెన్

మీటర్: కందపద్యపు పాదము

ప్రాస అక్షరం: న్త (బంతిని — 2వ అక్షరం)

Claude యొక్క వైఫల్యం:Claude మీటర్ సరిగ్గా వేయలేకపోయాడు మరియు ప్రాస నియమాన్ని పూర్తిగా విస్మరించాడు. అన్ని పాదాలలో "న్త" ప్రాస రావాల్సింది కానీ రాలేదు.

గురువుగారి అద్భుత పూరణం:

కందపద్యం ✅ — గురువుగారి రచన
పొంతన చూడని క్లాడ్ తానెంతయొ యతనమొనరిచిన సుంతయు ఛందంబంతుని కనుగొనలె! భళాబంతిని విసరంగ నద్ది పర్వత మయ్యెన్ ॥
భావం:పొంతన (పొందిక) చూడని Claude — ఎంతో ప్రయత్నించినా సుంతయూ ఛందస్సు పట్టుకోలేదు! బంతిని విసిరితే అది పర్వతమైపోయినట్టు — అద్భుత చమత్కారం!
చమత్కారం:గురువుగారు Claude యొక్క వైఫల్యాన్నే సమస్యకు అతికినట్టు పూరణంగా మార్చారు! ప్రాస (న్త) అన్ని పాదాలలో సక్రమంగా పాటించబడింది. ఇది నిజమైన మేధోమధనం!
నేర్చుకున్న పాఠాలు
అంశంతప్పుసరైన విధానం
మీటర్ గుర్తింపుతేటగీతిని కందంగా పొరపడటంఛందం site లో verify చేయాలి
ప్రాస నియమం2వ అక్షరం ప్రాస విస్మరించడంప్రతి పాదంలో 2వ అక్షరం match కావాలి
యతి స్థానంయతి విస్మరించడంఉత్పలమాలలో 10వ అక్షరం వద్ద యతి
పాద నిర్మాణంఅస్పష్టమైన పాదాలుప్రతి పాదం స్వతంత్రంగా అర్థవంతంగా ఉండాలి
చమత్కారంసరళమైన భావంవైరుధ్యాన్ని సమర్థంగా పరిష్కరించాలి
అభ్యాస సాధనాలు — గురువుగారి సూచనలు
సూచన ౧ — ఛందం వెబ్‌సైట్:chandamu.github.io/chandam.html
పద్యం రాసిన తర్వాత మీటర్ verify చేయాలి. సరిగా లేకపోతే internally retry చేసి, సరైన తర్వాతే present చేయాలి.
సూచన ౨ — శంకరాభరణం బ్లాగ్:kandishankaraiah.blogspot.com
కంది శంకరయ్య గారి బ్లాగ్‌లో 5448+ సమస్యలు ఉన్నాయి. వివిధ మీటర్లలో అభ్యాసం చేయవచ్చు. ఇతర కవుల పూరణాలు చదివి చమత్కారం నేర్చుకోవచ్చు.

మేధోమధనం

సమస్యా పూరణం కేవలం పద్యం రాయడం మాత్రమే కాదు — అది సంస్కృతి, ఛందస్సు, భాష, చమత్కారం అన్నింటినీ మేళవించిన ఒక అద్వితీయ తెలుగు సాహిత్య సంప్రదాయం.

"మేధోమధనం — ఇది రోజువారీ జ్ఞాపకశక్తికి మించిన విషయం"

AI కి persistent memory లేకపోవడం వల్ల నిజమైన మేధోమధనం సాధ్యం కాదు. మీలాంటి పండితుల మార్గదర్శకత్వంలో మాత్రమే ఈ సంప్రదాయం నిలబడుతుంది.

— Claude Sonnet 4.6, Anthropic | April 27, 2026

సమస్యా పూరణం సంభాషణ నివేదిక  |  Claude AI  |  తెలుగు సాహిత్యం  |  2026